Sowieso de moeite waard: de expositie In Shape in Designmuseum Den Bosch (t/m 14 juni). Over ondermode. Of beter gezegd: over ondermode waarmee we onze lichaamscontouren kneden en corrigeren ofwel aanpassen aan het heersende schoonheidsbeeld. De lezing van designhistoricus Debra Knoop op 24 mei geeft dit modeverhaal extra lading. Op welke manier zijn menstruatieproducten gevormd door ideeën over het lichaam? En waarom mogen deze vooral niet gezien worden?
Van wespentaille tot schoudervullingen
In Shape in Designmuseum Den Bosch gaat over ondermode in de breedste zin van het woord. Over korsetten dus, waarmee je een wespentaille creëert, beha’s die de boobies platdrukken of juist liften, bustles (ja, wij kenden dit woord eerder ook niet) waarmee je je billen extra rond en weelderig maakt, hoepelrokken en schoudervullingen. Wat je niet ziet omdat het aan het oog wordt onttrokken onder bovenkleding, is vaak heel zorgvuldig ontworpen.
In Shape laat zien hoe we onze lichamen door de eeuwen heen hebben gevormd. Aan de hand van verschillende aandachtsgebieden – schouders, borsten, taille, billen, heupen, benen en kruis – krijg je een indruk van hoe de aandacht door de tijd heen verschoof en welke middelen werden ingezet om een ideaalbeeld te creëren en een sihouet dat paste bij het heersende modebeeld. Met behulp van stoffen, naald en draad wel te verstaan, dus zonder cosmetische chirurgie.
Hoe wordt menstruatie in shape gehouden?
Aansluitend op deze tentoonstelling geeft museumcurator en designhistoricus Debra Knoop op zondagmiddag 24 mei van 14:00 tot 15:00 uur een lezing over de verborgen geschiedenis van menstruatieproducten. Dat deze nauw verweven zijn met de ontwikkeling van ondergoed zal geen verrassing zijn. Van zelfgemaakte ‘lapmiddelen’ uit het verleden tot een wereldwijde miljoenenindustrie: hoe zijn deze ontwerpen gevormd door ideeën over het lichaam. En waarom mogen ze vooral niet gezien worden?
Debra Knoop: ‘Interessant in dit verhaal is dat we het tot 150 jaar geleden altijd zonder menstruatieproducten hebben gedaan. Je menstruatie managen deed je met zelfbedachte en zelfgemaakte oplossingen. Industrieel vervaardigde oplossingen zijn van relatief recente datum. Deze hebben vrouwen en mensen die menstrueren uiteraard veel goeds gebracht. Maar we kunnen ook wat vraagtekens zetten. Je kunt hier ook in doorslaan.’
‘Als je de ontwikkelingen in vogelvlucht bekijkt zie je telkens andere trends. Was eerst schaamte het verdienmodel, dan gaat het nu om self-empowerment. In marketingcampagnes lag het accent vroeger op het feit dat je alle sporten kon doen tijdens je menstruatie – paardrijden, bergbeklimmen, turnen – als je het juiste product maar gebruikte. Tegenwoordig ligt het accent meer op body positivity en wellness. Bijvoorbeeld op yogaleggings of zwemkleding voor tijdens je menstruatie. En op ondergoed in alle vormen en kleuren, van string tot en met boxer. De vraag is natuurlijk wel of je dat allemaal nodig hebt. Ondermode voor je menstruatie is uiteindelijk ook gewoon een verdienmodel.’
Anders kijken naar iets alledaags
Tijdens haar lezing laat Debra Knoop aan de hand van de ontwerpgeschiedenis en beeldcultuur zien hoe menstruatie letterlijk en figuurlijk ‘in shape’ wordt gehouden. Discreet, gecontroleerd én zorgvuldig verborgen onder kleding. Wat zijn de gevolgen van deze diepgewortelde cultuur? En belangrijker nog: hoe kunnen we dit narratief doorbreken? Haar verhaal nodigt uit om anders te kijken naar iets dat zeer alledaags is (de helft van de wereldbevolking menstrueert tenslotte), maar dat zelden zichtbaar is. Aanrader!
Tickets (€ 7,50) zijn online verkrijgbaar én aan de kassa in het museum. PS: Debra Knoop publiceerde eerder een driedelige serie over menstruatie(ondergoed) via Modemuze. Ook een aanrader als de lezing bijwonen je niet lukt.
Beelmateriaal: met dank aan Design Museum Den Bosch en aan Debra Knoop.
Period! is een onafhankelijk, online magazine over menstruatiecultuur. De informatie op Period! vervangt geen medisch consult. Raadpleeg bij medische klachten altijd een arts. In redactionele artikelen kom je soms affiliatielinks tegen. Gesponsorde samenwerkingen vind je in de categorie Spotlight. Heb je vragen? Kijk dan even op onze contactpagina.
