– DOOR HANNELORE COPPENS –

Het is misschien de normaalste zaak van de wereld, maar toch duurde het lang voordat menstruatie überhaupt een rol kreeg op tv. Van blauwe vloeistof in reclames tot horrorfilms waarin ongesteldheid het gevaar was: de weg naar normalisering leek oneindig. Inmiddels lijkt het alsof ‘periods’ overal opduiken: in tienerdrama’s, in komedies. Maar klopt het, zoals NRC onlangs schreef, dat menstruatie op tv tegenwoordig een non-event is? Blijft de cyclus ook anno 2025 vooral in een bijrol? Om dat te begrijpen, kijken we terug naar hoe menstruatie door de jaren heen in beeld is gebracht.

De reclamewereld, van blauw bloed tot bijrol

Om te kijken naar de ontwikkelingen op tv, beginnen we bij de reclamewereld. Pas begin jaren zeventig durfden fabrikanten wereldwijd voor het eerst te adverteren met menstruatieproducten. Daarvoor waren er zware beperkingen: woorden als menstruatie mochten niet eens worden uitgesproken en afbeeldingen van het vrouwelijk lichaam golden als onfatsoenlijk. Zelfs toen het taboe begon te schuiven, bleven reclames ‘discreet’: in plaats van bloed werd blauwe vloeistof gebruikt om de ‘absorberende kracht’ te tonen. Pas in 1985 klonk voor het eerst het woord period op tv, uitgesproken door Friends-actrice Courteney Cox in een Tampax-reclame. Klein moment, grote impact!

1975-1999: horror of volwassenwording

Carrie (1976)

De eerste film die menstruatiebloed grafisch in beeld bracht, was Carrie. Regisseur Brian De Palma’s aanpak is bloederig en gruwelijk. Hoofdpersoon Carrie (Sissy Spacek) gelooft dat ze doodbloedt, terwijl haar klasgenoten tampons naar haar gooien en schreeuwen: ‘Plug it up!’ De scène maakt van menstruatie iets walgelijks en vernederends, een bron van schaamte die uiteindelijk leidt tot een bloederige wraak. Bekijk op YouTube.

The Blue Lagoon (1980)

In het romantische survivaldrama The Blue Lagoon spoelen twee kinderen in de Victoriaanse tijd na een scheepsramp aan op een tropisch eiland. Ze groeien op, ver van de bewoonde wereld, en ontdekken stap voor stap hun volwassenwording, inclusief de eerste menstruatie. Wanneer Emmeline (Brooke Shields) in paniek wegrent met bloed langs haar benen en Richard (Christopher Atkins) haar verwijt dat ze dingen voor hem verborgen houdt, wordt menstruatie niet alleen een symbool van haar ‘coming of age’, maar het verbindt ook de personages. Bekijk op YouTube.

The Cosby Show (1984-1992)

Een van de vroegste, positieve menstruatiescènes komt uit 1990, in The Cosby Show (seizoen 7, afl. 2: The Infantry Has Landed and They’ve Fallen Off the Roof). De jongste dochter Rudy (Keshia Pulliam) krijgt haar eerste menstruatie, en moeder Clair (Phylicia Rashad) wil dat vieren met een Women’s Day: een traditie waarin de familie de eerste menstruatie juist viert. Rudy is eerst bang vanwege de verhalen van vriendinnen: ‘Je mag niet bij het circus werken als je ongesteld bent, want je maakt de dieren gek.’ Uiteindelijk legt haar moeder uit dat menstruatie juist normaal is en iets om trots op te zijn. Dat resulteerde in een zeldzaam, warm en open gesprek over menstruatie op de Amerikaanse tv. Bekijk op YouTube.

De ironische jaren (2000-2015)

Sex & The City (1998-2004)

Hoewel de serie Sex & The City bekend staat om openheid over seks en vrouwelijkheid, was menstruatie daarin  afwezig. Toch noemt Carrie Bradshaw (Sarah Jessica Parker) in seizoen 6, afl. 5 (Lights, Camera, Relationship, 2003) terloops dat ze ongesteld is, terwijl ze in bed ligt met haar vriend Berger. Geen schaamte, geen uitleg, gewoon een realistisch, herkenbaar moment. Waar Carrie (1976) horror van menstruatie maakte, toont Sex & The City het als iets alledaags.

Modern Family (2009-2020)

In Modern Family (seizoen 9, afl. 13: In Your Head) wordt er meer humor en ironie gebruikt. ’s Ochtends probeert vader Phil Dunphy (Ty Burrell) om te gaan met wat hij ‘Satan’s trifecta’ noemt: zijn vrouw en twee dochters zijn tegelijk ongesteld. Terwijl zij huilend naar zielige dierenfilmpjes kijken, fluistert Phil tegen zijn zoon dat zij ‘extra sensitief’ moeten zijn. ‘Het is de dag waar ik het meest tegenop zie en de dag die ik het meest liefheb,’ zegt hij dramatisch. Menstruatie wordt hier niet neergezet als een taboe, maar als iets komisch. Bekijk op YouTube.

New Girl (2011 – 2018)

In New Girl (seizoen 2, afl. 7: Menzies) wordt menstruatie op een grappige manier besproken, ook door mannen. Jess is emotioneel en chagrijnig, en haar huisgenoot Winston lijkt mee te PMS-en: hij huilt om alles en voelt haar emoties. Winston heeft ‘sympathie-PMS’. Net als in Modern Family wordt menstruatie getoond als herkenbaar en komisch; met dikke tranen, veel chocolade en wat zelfspot. Bekijk op YouTube.

Menstruatie als bloednormaal onderdeel van het leven 

Big Mouth (2017-2025)

In de cartoonserie Big Mouth (Netflix) wordt puberteit op hilarische, herkenbare manier in beeld gebracht, dus ook menstruatie. In aflevering Everybody Bleeds krijgt Jessi Glaser (Jessi Klein) haar eerste menstruatie tijdens een schoolreisje, en alles wat je maar kunt verzinnen gebeurt: pijn, paniek, én witte kleding dragen. Haar moeder en het ‘hormonal monster’ Connie helpen haar, terwijl haar vrienden Andrew en Nick leren wat menstruatie is. Het is grappig, maar ook cliché. Bekijk op YouTube.  

The Last of Us (2023)

In de post-apocalyptische dramaserie The Last of Us krijgt menstruatie een korte maar krachtige rol. In aflevering 3 schreeuwt Ellie (Bella Ramsey) ‘Fuck Yeah!’ als ze een doosje Tampax vindt in een verlaten winkel tijdens de apocalyps. Het is een realistisch moment: menstruatie is gewoon onderdeel van het leven, zelfs in een post-apocalyptische wereld waar het onderwerp vaak wordt genegeerd. Ook in die omstandigheden heb je menstruatieproducten nodig.

Ginny & Georgia (2019-nu)

Ongesteld worden tijdens de les, per ongeluk een tampon naar je crush gooien, krampen krijgen of wit dragen terwijl je ongesteld bent, het komt allemaal voor in de Netflix dramaserie Ginny & Georgia. Het hoort er bij in het leven van puberende meiden. Door die aanpak wordt menstruatie getoond zoals het eigenlijk is: alledaags, soms ongemakkelijk en vooral herkenbaar.

What about Nederlandse series?

Menstruatie duikt in Nederlandse jeugdseries steeds vaker op als iets doodnormaals, maar dan wel met een flinke dosis ongemak en puberhumor. In Spangas, Brugklas en Hoe overleef ik mijn ouders zie je dezelfde situaties als in Ginny & Georgia: een meisje dat eindelijk ongesteld wordt en er letterlijk een ‘period party’ van maakt. Maar ook de klassiekers komen voorbij: een rode vlek in de gymzaal en een jongen die geschokt een tampon ziet. Door juist dat ongemak te laten zien, wordt menstruatie herkenbaar, grappig en soms pijnlijk confronterend. Daardoor leren pubers dat menstruatie simpelweg onderdeel is van het leven.

Een non-event?

Als je het zo op een rijtje ziet, heeft menstruatie in film en tv een behoorlijke ontwikkeling doorgemaakt. Van pure horror en schaamte in de jaren ’70 en ’80 naar een normaler, warmer en humoristischer onderwerp in de jaren ’90 en 2000. En nu? Menstruatie lijkt eindelijk een vanzelfsprekende plek op het scherm in te nemen: niet iets om van te schrikken of je voor te schamen, maar als gewoon onderdeel van het leven. Door het met humor, soms met ongemak, maar vooral als iets doodnormaals te tonen, wordt menstruatie… als een bloedneus.

Bronnen & referenties
Major Period Moments in Media History. Orchyd, Orchyd Overflow Blog. Accessed 17 Nov. 2025.
Soloski, Alexis. Periods in Movies and TV. Vulture, 2 May 2024. Accessed 17 Nov. 2025.

Foto’s: Shutterstock. 

Meer menstruatiecultuur? 
Menstruatie op het witte doek
Period Playlist
28 Boekjes voor het bloeden
Filmfestivals
Slaapkamergeheimen

Period! is een onafhankelijk, online magazine over de menstruatiecyclus. De informatie op Period! vervangt geen medisch consult. Raadpleeg bij medische klachten altijd een arts. In redactionele artikelen kom je soms affiliatielinks tegen. Gesponsorde samenwerkingen vind je in de categorie Spotlight. Heb je vragen? Kijk dan even op onze contactpagina.