(ENGLISH BELOW)
Weer eens wat anders dan lood in je schoenen: lood in je tampon. Gaat het detectiepoortje op de luchthaven straks piepen als je met een tampon in de securityscan passeert? Een Amerikaanse studie wijst namelijk uit dat er allerlei zware metalen in tampons zitten, waaronder lood dus. Is er reden tot paniek? Lees eerst hier even hoe het zit. Panikeren kan altijd nog.
Berichten over schadelijke stoffen in menstruatieproducten zijn allesbehalve nieuw. Sla Period! er nog maar eens even op na. Volgens postdoctoraal onderzoeksleider Jenni Shearston van de Amerikaanse California Berkeley School of Public Health is het voor zover bekend wel de eerste keer dat er een studie naar metaal in tampons is gedaan. Voor de studie (inmiddels gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift Environment International, zijn 30 soorten tampons van 14 merken op 16 verschillende metalen getest. We noemen arseen, barium, calcium, cadmium, kobalt, chroom, koper, ijzer, mangaan, kwik, nikkel, lood, selenium, strontium, vanadium en zink. De tampons – met en zonder inbrenghuls – waren gekocht bij retailers in de Verenigde Staten (VS), Griekenland en het Verenigd Koninkrijk (VK).
In alle geteste tampons bleek lood te zitten – een giftig metaal dat ernstige gezondheidsschade kan veroorzaken. In één product werden zelfs alle 16 metalen gedetecteerd. Tampons die in de VS worden verkocht, bevatten hogere loodconcentraties dan in Europa geshopte tampons. In huismerken waren de concentraties metalen hoger dan bij de A-merken. Tampons van biologisch katoen bleken minder lood te bevatten dan niet-biologische tampons, maar bevatten wel weer meer arseen. Dat tampons uit andere (Europese) landen – zoals Nederland – eveneens voor de metaaldetectietest zakken, ligt voor de hand. Tampons worden doorgaans niet binnen de landsgrenzen en uit lokale grondstoffen gefabriceerd.
De grote vraag is natuurlijk of loodhoudende tampons onschadelijk zijn of dat deze menstruatieproducten ten onrechte als veilig worden geadverteerd. Dat is nu aan de rechter om te beslissen. In Californië (VS) is Procter & Gamble verwikkeld in een rechtszaak vanwege het lood in hun Tampax Pearl- en Tampax Radiant-tampons. Eisers Allison Barton en Jana Moreno beweren dat deze tampons lood bevatten en daarom ten onrechte als vrij van schadelijke stoffen worden geadverteerd. Hoewel Procter & Gamble (dat eerder met soortgelijke rechtszaken te maken heeft gehad) een verzoek tot seponering heeft ingediend, werd dit verzoek afgewezen. De rechtszaak is momenteel in behandeling bij de federale rechtbank in Californië.
Lood in je tampon: hoe kan dat?
Tampons zijn in de kern niet meer dan een staafje samengeperst, absorberend materiaal. Ze worden gemaakt van katoen, viscose (rayon) of een combinatie daarvan. Daaraan worden allerlei stoffen toegevoegd, denk aan plastics, geurstoffen, antibacteriële middelen of chemicaliën waaraan de absorberende staafjes hun hagelwitte kleurtje danken. Het resultaat belooft een product waarmee je superdiscreet – zonder geurtjes en lekkagegevaar, niemand die het ziet, hoort of ruikt – kunt menstrueren. Dat discreet en gezond niet per se elkaars beste vrienden zijn, is een inzicht dat steeds meer terrein wint.
In menstruatieproducten zijn de afgelopen jaren meer stoffen ontdekt die je liever niet in het (vaginale) milieu wilt hebben. Denk aan pesticides (glyfosaat), dioxines, weekmakers (ftalaten), bleekmiddelen (chloor), PFAS enzovoort. Deze zijn niet per se met opzet toegevoegd door de fabrikant, maar kunnen ook in de gebruikte grondstoffen zitten. Niet-biologisch katoen is bijvoorbeeld een van de meest bespoten gewassen ter wereld, waardoor de kans groot is dat je er bestrijdingsmiddelen in aantreft. Sterker: veel schadelijke stoffen, zoals PFAS en microplastics, vind je inmiddels ook ‘gewoon’ in ons bloed. Of je nu wel of niet menstrueert.
Lees ook: Milieubewust menstrueren
Het is niet duidelijk hoe de metalen die tijdens de Amerikaanse studie werden gevonden, in de betreffende tampons zijn terechtgekomen. Deze kunnen via de (vervuilde) bodem in de (katoen)planten zijn beland die voor de productie werden gebruikt. Maar ze kunnen er dus ook tijdens het productieproces aan zijn toegevoegd. Grote spelers op de tamponmarkt – in de VS zijn dat Tampax van Procter & Gamble, Kotex van Kimberly-Clark en Playtex van Edgewell Personal Care – hebben nog niet op de onderzoeksresultaten gereageerd. Ook de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) heeft nog geen reactie gegeven. Om welke tamponmerken het in de studie gaat, is overigens niet bekend gemaakt.
Is er reden tot paniek?
Panikeren is zelden een goed idee. Iets beter stil staan bij welke menstruatieproducten je gebruikt is dat wel. Je vagina is een van de meest absorberende stukjes huid van je lichaam. Schadelijke stoffen kunnen dus via je vagina in de bloedbaan worden opgenomen. Van bijvoorbeeld lood kun je wel stellen dat het een giftig goedje is dat je gezondheid geen goed doet. Voor duurzame in plaats van discrete producten kiezen is een stap in de goede richting, helaas is groen menstrueren door gebrek aan regelgeving en een woud aan keurmerken minder eenvoudig dan misschien lijkt. Lees maar.
Lees ook: Hebben menstruatieproducten een houdbaarheidsdatum?
Volgens de onderzoekers zou testen op metalen voortaan de standaard moeten zijn. Bij Period! pleiten we al jaren voor strengere wet- en regelgeving én voor een verplichte bijsluiter. Niet alleen bij tampons, maar bij alle menstruatieproducten – dus ook menstruatiecups en menstruatieondergoed. Omdat menstruatieproducten als medisch in plaats van als cosmetisch zijn geclassificeerd, hoeven fabrikanten geen sluitende ingrediëntenlijst bij te voegen. Wat op zijn zachtst gezegd raar is voor producten die zo dicht op de huid en zelfs inwendig worden gedragen.
LAATSTE UPDATE: 24-8-2025
Bron: Jenni A. Shearston, Kristen Upson, Milo Gordon, Vivian Do, Olgica Balac, Khue Nguyen, Beizhan Yan, Marianthi-Anna Kioumourtzoglou, Kathrin Schilling,
Tampons as a source of exposure to metal(loid)s, Environment International, Volume 190, 2024, 108849, ISSN 0160-4120, https://doi.org/10.1016/j.envint.2024.108849.
Period! is een onafhankelijk, online magazine over de menstruatiecyclus. De informatie op Period! vervangt geen medisch consult. Raadpleeg bij medische klachten altijd een arts. In redactionele artikelen kom je soms affiliatielinks tegen. Gesponsorde samenwerkingen vind je in de categorie Spotlight. Heb je vragen? Kijk dan even op onze contactpagina.
Will the metal detector gates at the airport in the near future beep if you pass through the security scan with a tampon? An American study shows that tampons contain all kinds of heavy metals, including lead. Reason to panic? Wait. First, read here what’s exactly the matter.
Studies about toxic substances in menstrual products are anything but new. Just scroll trough the last ten years of Period! blog posts :-). However, according to postdoctoral research leader Jenni Shearston of the American California Berkeley School of Public Health, this is the first research that has been conducted on metals in tampons. For the study (recently published in the scientific journal Environment International), 30 types of tampons from 14 brands were tested for 16 different metals: arsenic, barium, calcium, cadmium, cobalt, chromium, copper, iron, manganese, mercury, nickel, lead, selenium, strontium, vanadium, and zinc. The tampons – with and without applicator – were purchased from retailers in the United States (US), Greece, and the United Kingdom (UK).
The results: all the tested tampons were found to contain lead – a toxic metal that can cause serious health damage. In one product, even all 16 metals were detected. Tampons sold in the US contain higher concentrations of lead than tampons bought in Europe. The concentrations of metals in store brands were higher than those in A-brands. Organic cotton tampons were found to contain less lead than non-organic tampons, but did contain more arsenic. Logically, tampons from other (European) countries – such as the Netherlands – will also fail the metal detection test. Tampons generally aren’t manufactured within national borders and from local raw materials.
The big question is of course if lead-containing tampons are harmless or if these menstrual products are falsely advertised as safe to use. That’s for the judge to decide. In California (USA), Procter & Gamble is now facing a class action lawsuit over the lead in their Tampax Pearl and Tampax Radiant tampons. Plaintiffs Allison Barton and Jana Moreno claim these tampons contain lead and are thus falsely advertised as free of harmful substances. Although Procter & Gamble (which has previously faced similar class action lawsuits) filed a motion to dismiss, this was denied. The lawsuit is currently pending in California federal court.
Lead in your tampon: how?
Over the years, all kinds of toxic substances have been discovered in menstrual products. Mostly substances you’d rather not have in the (vaginal) environment. Such as pesticides (glyphosate), dioxins, plasticisers (phthalates), bleaches (chlorine), PFAS, etc. These aren’t necessarily added intentionally by the manufacturer, but can also be present in the raw materials used. For example, non-organic cotton is one of the most sprayed crops in the world, so there’s a good chance it’ll contain pesticides. In fact, many harmful substances, such as PFAS and microplastics, can now also be found ‘normally’ in our blood. Whether you menstruate or not.
It’s unclear how the metals found during the American study have ended up in the tampons. They could have gotten through the (contaminated) soil in the (cotton) plants used for production. But they could also have been added during the production process. Major players on the tampon market – in the US these are Procter & Gamble’s Tampax, Kimberly-Clark’s Kotex, and Edgewell Personal Care’s Playtex – haven’t yet responded to the research results. The American Food and Drug Administration (FDA) also hasn’t responded yet. By the way, exactly which tampon brands are involved in the study hasn’t been announced.
So, do we need to panic?
It’s rarely a good idea to panic. It’d be better to pay a bit more attention to which menstrual products you use. Your vagina is one of the body’s most absorbent pieces of skin. Through your vagina, harmful substances can be absorbed into the bloodstream. Lead, for example, is known to be a poisonous substance that isn’t good for your health. Choosing sustainable instead of discreet products is a step in the right direction, but unfortunately green menstruation is less easy than it may seem, due to the lack of regulations and an abundance of quality marks.
According to the researchers, testing for metals should be the standard from now on. At Period!, we’ve been advocating for stricter legislation and regulations, and for a mandatory information leaflet, for years. Not just for tampons, but for all menstrual products – including menstrual cups and menstrual underwear. Currently, manufacturers aren’t required to include a conclusive list of ingredients because menstrual products are classified as medical rather than cosmetic. That’s strange, to say the least, for products that are worn so close to the skin and even internally. Don’t you think?
Reference: Jenni A. Shearston, Kristen Upson, Milo Gordon, Vivian Do, Olgica Balac, Khue Nguyen, Beizhan Yan, Marianthi-Anna Kioumourtzoglou, Kathrin Schilling,
Tampons as a source of exposure to metal(loid)s, Environment International, Volume 190, 2024, 108849, ISSN 0160-4120, https://doi.org/10.1016/j.envint.2024.108849.
