(ENGLISH BELOW)

Voor het eerst een tampon of cup inbrengen en verwijderen, inzicht krijgen in het verschil tussen een normale en abnormale menstruatie. Er woorden aan kunnen geven als je klachten ervaart. Daar moet je op oefenen. Je menstruatie leren managen kan een uitdaging zijn en is dat extra als je een lichamelijke beperking hebt. Bijvoorbeeld omdat je blind of slechtziend bent, in een rolstoel zit of gedeeltelijk verlamd bent.

Blind & slechtziend

Zichtbaar ongesteld zijn, is iets dat de meesten proberen te voorkomen. Maar hoe is het als je het zelf niet kunt zien als je menstrueert? Dat je bent doorgelekt of dat het tijd is om je maandverband te verschonen? Op de website mens-en-gezondheid.nl vonden we handige tips voor als je je menstruatie op gevoel en op de tast moet managen. Laten we met het gevoel beginnen, want daar kunnen ook zienden lering uit trekken. Als je op andere zintuigen dan je zicht bent aangewezen, leer je naar subtiele signalen luisteren, zoals stemmingsveranderingen, zin in zout en zoet, pijnlijke borsten of een zeurderig gevoel in je onderbuik.

Dat je bloedverlies kunt voelen is iets dat de meesten zullen herkennen. Je hebt het gevoel dat je een beetje in je broek plast en je voelt het natuurlijk aan een natte onderbroek. Om het verschil tussen ongewenst urineverlies en ongesteldheid te herkennen is het handig als je je cyclus leert kennen. Door naar de al dan niet subtiele signalen die de voorbode zijn te luisteren of door je cyclus in kaart te brengen. In braille of middels een speciale menstruatieapp (met spraakfunctie dus).

Voor het omgaan met menstruatieproducten als je blind of slechtziend bent bestaan allerlei tips. Zoals er ook tips zijn voor zonder gezichtsvermogen een glas water inschenken zonder verspillen of voorwerpen labelen en op vaste plaatsen neerzetten zodat je ze kunt terugvinden. Routine is je beste vriend. De timer van je telefoon instellen dus en van menstruatieproduct wisselen als dat misschien nog niet per se nodig is. Een inlegkruisje of wasbaar maandverband dragen als je denkt dat je ongesteld kunt worden. En misschien toch maar een zwarte broek aandoen in plaats van een witte voor de zekerheid.

Lees ook: Bang voor de gynaecoloog?

Rolstoelafhankelijk of (deels) verlamd

Stel je eens voor dat je in een rolstoel zit of dat je je handen niet kunt gebruiken. Dan kan menstruatiemanagement een behoorlijke puzzel zijn. Om bij de rolstoel te beginnen: de hele dag op maandverband moeten zitten, gaat irriteren en wordt pijnlijk. Zo dun mogelijk maandverband is dan het devies.

Tampon dan maar? Of een menstruatiecup? Het ligt er een beetje aan of je in staat bent om deze in te brengen en – niet onbelangrijk – te verwijderen. Een reumatische aandoening, een dwarslaesie of gedeeltelijke verlamming: legio aandoeningen kunnen zelfzorg tijdens de menstruatie bemoeilijken. Hulp nodig hebben bij het douchen is één ding, maar iemand je tampon of cup laten inbrengen is next level als het gaat om privacy. Voor inbrengen en verwijderen is het essentieel dat je een goede positie kunt innemen. Op de wc bijvoorbeeld.

Medicatie – denk aan bloedverdunners – kan er voor zorgen dat je menstruatie exra heftig is. Hormonale anticonceptie – de pil of een spiraal met hormoonafgifte – kan ervoor zorgen dat je minder vaak of helemaal niet meer menstrueert. Dat kan een uitkomst zijn als menstruatiemanagement een extra uitdaging is. Iets dat trouwens ook het geval kan zijn als je astronaut bent of topsporter.

Op hulpmiddelenwijzer.nl vonden we trouwens nog een slimme tampontip: kies er een met een lusje in plaats van een enkel touwtje zodat je je vinger door het lusje kunt steken. Een inbrenghuls kan ook helpen. In specialistische revalidatiecentra worden overigens ook speciale tamponinbrengers gemaakt met een houder, handvat en mechanisme dat de tampon naar binnen duwt. Naadloos menstruatie-ondergoed is misschien handiger, omdat je dit vaak pas na 12 uur weer hoeft te wisselen en omdat je zo’n broekje met geheim wapen op dezelfde manier aantrekt als gewoon ondergoed.

Lees ook: Menstruatie in gebarentaal

Doof & slechthorend

Doofheid hoeft je menstruatiemanagement niet in de weg te staan natuurlijk. Vooropgesteld dat je op andere manieren hebt leren communiceren. Met behulp van gebarentaal bijvoorbeeld. Wereldwijd zijn er zo’n 300 verschillende gebarentalen geteld. Deze zijn meestal binnen een specifieke dovengemeenschap ontstaan. Daardoor zie je ook per land verschillen. Het elektronische woordenboek van de Vlaamse Gebarentaal levert voor Vlaanderen, Limburg en Oost-Vlaanderen compleet verschillende gebaren voor menstruatie op.

In het online gebarenwoordenboek van het Nederlands Gebarencentrum zijn nu ruim 16.000 gebaren te vinden; het standaardgebaar én de regionale varianten. Het standaardgebaar voor menstruatie in Nederland: houd de vlakke hand voor het gezicht met de pink ter hoogte van de kin en maak een cirkelvormige beweging, tegen de klok in.

Lees ook: Ongesteld worden als je autisme hebt 

Met dank aan Veroni steentjes, Stichting Intermobiel.

Bronnen:
Mens & Gezondheid
Hulpmiddelenwijzer
Gebarencentrum

Foto: Alonso Reyes via Unsplash

Meer lezen? 
Menstruatiemanagement: dit is wat je moet weten

Lees- en luisterboeken tips van Bol.com:

Liever een podcast? 
De Period! podcast-selectie

Period! is een onafhankelijk, online magazine over de menstruatiecyclus. De informatie op Period! vervangt geen medisch consult. Raadpleeg bij medische klachten altijd een arts. In redactionele artikelen kom je soms affiliatielinks tegen. Gesponsorde samenwerkingen vind je in de categorie Spotlight. Heb je vragen? Kijk dan even op onze contactpagina.

Inserting and removing a tampon or cup for the first time. Understanding the difference between a normal and an abnormal period. Being able to express the symptoms you experience in words. All this takes practice. Learning to manage your menstruation can be challenging, and that’s especially the case if you have a physical disability. Because you’re blind or visually impaired, for example, use a wheelchair, or are partially paralysed.

Blind & visually impaired

Visible menstruation is something most people try to avoid. But what’s it like when you can’t see it yourself? That your period has started, that you’ve leaked, or that it’s time to change your pad? On the Guide Dogs website, Emily Davison, who has a severe vision impairment, shares some helpful tips for managing your period. When relying on senses other than sight, you learn to listen to the subtle signals of your body to know when your period is about to start, such as cramps, mood swings, cravings for salty or sweet things, breast tenderness, or a nagging feeling in your lower abdomen.

The feeling that you’re bleeding is something most people will recognise. It feels like you’re wetting yourself a little, and of course, you notice it because your underwear gets wet. To recognise the difference between involuntary urine loss and menstruation, it helps to get to know your cycle. This can be done by listening for the signs (both the subtle and the obvious ones) that indicate its start, or by tracking your menstrual cycle. If you’re blind or visually impaired, this can be done in Braille or by using a special menstrual app with speech function.

When it comes to menstrual products, Davison recommends pads with wings: ‘The wings act as a guideline for where to place the pad reducing the risk of leaks. The side that is shorter from the wings is the side that needs to go at the top and the longer side needs to go at the bottom.’ There are all sorts of tips for handling menstrual products if you’re blind or visually impaired. Just like there’s advice for pouring a glass of water without spilling, or labeling items and placing them in designated locations so they’re easy to find. Routine is your best friend. This means setting a timer on your phone to change your menstrual product, even if this might not be necessary yet. Wear a panty liner or reusable pad if you think your period might start soon. And maybe wear black trousers instead of white, just to be safe.

Wheelchair dependent or (partially) paralysed

Imagine being in a wheelchair or being unable to use your hands. That makes menstrual management quite a challenge. Starting with the wheelchair: having to sit on pads all day becomes irritating and painful. When using menstrual pads, choose the thinnest pads possible.

So, a tampon then? Or a menstrual cup? It depends a bit on whether you’re able to insert and – also very importantly – remove it. A rheumatic condition, a spinal cord injury, or partial paralysis: there are various conditions that make self-care during menstruation difficult. Needing help showering is one thing, but having someone insert your tampon or cup is next level when it comes to privacy. For insertion and removal, it’s essential that you’re able to get into a good position. For example on the toilet.

What works for one body, doesn’t work for the other. Some people might prefer tampons with a loop instead of a single string so you can stick your finger through the loop. An applicator can also help. Specialised rehabilitation centers make special tampon applicators with a holder, handle, and mechanism that pushes the tampon in. Seamless menstrual underwear may be more convenient for wheelchairs users. These period pants can be put on the same way as regular underwear and, depending on the model and your flow, only need to be changed every 12 hours.

Deaf & hard of hearing

Of course deafness doesn’t have to get in the way of your menstrual management. Assuming you’ve learned to communicate in other ways, like sign language. There are approximately 300 different sign languages worldwide. These usually developed within a specific deaf community. That’s why you’ll see differences from country to country.

In British Sign Language (BSL), just keep your right hand in front of your tummy, fingers facing down and to the left. That’s the sign for menstruation in the UK. However, if you want to tell someone in the United States that you’re on your period, you gently punch yourself in the cheek twice, using your fist. It doesn’t matter which hand you use. That’s the sign for menstruation in American Sign Language (ASL). In The Netherlands, keep the palm of your hand in front of your face, with your little finger near your chin, and make an anticlockwise circle.