(ENGLISH BELOW)

Goede voornemens of niet: sporten en menstrueren zijn niet per se de beste vrienden. Is het nu goed om van de bank af te komen als je menstrueert of kun je beter blijven liggen en even rust nemen? We zetten een aantal inzichten op een rij.

Monitor je menstruatiecyclus voor maximaal effect 

Steeds meer onderzoeken laten zien dat het slim is om je sportactiviteiten af te stemmen op je menstruatiecyclus zodat je meer aan je training hebt. In de eerste twee weken van je cyclus, dus vanaf de eerste dag dat je menstrueert, is je oestrogeenspiegel hoger. Oestrogeen is van invloed op van alles en nog wat; zo ook op je stofwisseling. Bij matige inspanning verbrandt je lijf onder invloed van oestrogeen bij voorkeur vet in plaats van koolhydraten, waardoor je langer kunt presteren. Perfect als je kilometers wilt maken en/of afvallen.

Andere momenten zijn juist weer minder geschikt voor een duurloop. Vlak voor je menstruatie – als je progesterongehalte het hoogst is – is het zuurstoftransport naar je lichaamscellen en spieren doorgaans wat minder, waardoor je uithoudingsvermogen waarschijnlijk ook ietsje minder is. Tijdens je menstruatie is je ijzergehalte door het bloedverlies het laagst. IJzer is nodig voor zuurstoftransport naar de lichaamscellen. Dat verklaart waarom je je tijdens de ongesteldheid doorgaans minder energiek voelt. En dit gaat alleen nog maar over uithoudingsvermogen. Je hormoonhuishouding is ook van invloed op spieren, pezen en gewrichten ofwel op de blessurekans. Niet voor niets is de menstruatiecyclus een booming onderwerp in de topsport.

Het verlicht de pijn

Er is nog een reden is om juist wel te sporten tijdens de menstruatie: het kan pijn verlichten doordat je de natuurlijke pijnstiller endorfine aanmaakt. Ex-profwielrenster Leontien van Moorsel vertelde ooit dat zij liever wel menstrueert als ze een belangrijke wedstrijd heeft omdat haar pijngrens dan hoger ligt. Dat lijkt een uitzondering op de regel. De meeste topsporters klagen juist over de negatieve impact van hun menstruatie. Zo meldde tennisser Heather Lawson dat haar verlies in de eerste ronde van het Australian Open in 2015 te wijten was aan ‘meidenzaken’. Tennisser Tara Moore viel haar bij door te erkennen dat ze hoopte dat haar feestweek niet samen zou vallen met grote toernooien. Wereldrecordhoudster marathon Paula Radcliffe vertelde dat ze ervoor zorgde dat ze tijdens een belangrijke race niet menstrueerde.

Het kan je cyclus ook ontregelen

Veel topsporters vinden die menstruatie maar lastig, en slikken de anticonceptiepil om het allemaal te reguleren. Of ze worden helemaal niet meer ongesteld door de intensieve trainingen. Het vetpercentage van sporters en balletdansers is laag, waardoor de menstruatie soms stopt. Daarnaast komt door het vele sporten endorfine vrij waardoor de hypofyse, die de aanmaak van vrouwelijke hormonen regelt, van slag kan raken. Te intensief sporten kan dus gevolgen hebben voor je menstruatiecyclus. Daarnaast: door het bloedverlies zijn je ijzerwaarden doorgaans lager, waardoor je je slap en duizelig kunt voelen. Geen ideaal sportklimaat dus.

Is het nu wél of niet goed voor je?

Dus wat moet je nou doen? Juist wel of juist niet sporten terwijl je ongesteld bent? Het juiste antwoord is natuurlijk: dat is helemaal aan jezelf. Sporten is gezond, ook als je menstrueert, maar je moet het alleen doen als je je daar goed genoeg voor voelt. Zit je in een klein dipje? Zet jezelf eroverheen en ga een rondje hardlopen of wat banen zwemmen. Maar overdrijf het niet. Iets eenvoudigs als rekken en strekken, ademhalingsoefeningen of een stuk lopen met of zonder hond kan al verlichting geven. Dat stimuleert de aanmaak van de natuurlijke pijnstiller endorfine en remt de productie van prostaglandines (het stofje dat voor samentrekkingen van de baarmoeder zorgt en dus de oorzaak is van menstruatiekramp).

Neem desnoods wat voorzorgsmaatregelen: laat je witte yoga broek aan de waslijn hangen en kies een donker exemplaar waarin je met een gerust hart kunt doorlekken en draag een goede sportbeha om je borsten, die nu extra gevoelig zijn, te ondersteunen. Voel je je écht te moe? Luister dan naar je lichaam. Eén orgaan is namelijk al bezig met een pittige workout: je baarmoeder.

Bronnen:
Sportzorg.nl – menstruatie
De Gynaecoloog – menstruatie

Foto: Shutterstock.

Meer gezondheid?
Seks + ongesteld?
Zwemmen + ongesteld
To poop or not to poop
Minicursus tegen menstruatiepijn
Oh nee, niet nu

Period! is een onafhankelijk, online magazine over de menstruatiecyclus. De informatie op Period! vervangt geen medisch consult. Raadpleeg bij medische klachten altijd een arts. In redactionele artikelen kom je soms affiliatielinks tegen. Gesponsorde samenwerkingen vind je in de categorie Spotlight. Heb je vragen? Kijk dan even op onze contactpagina.

Good intentions or not: sports and menstruation aren’t necessarily best friends. Is it a good idea to rise from the comfortable couch when you’re on your period or is it better to take five and lie down? Let’s put some insights together.

It’s good for the muscles

According to running experts, a good timing is essential in benefiting from a work-out. In the first two weeks of the menstrual cycle, so from the first day of your period, the estrogen scale is higher. Estrogen makes sure muscle cells suffer less from a training and recover more quickly.

It eases the pain

There’s another reason to go to the gym while menstruating: it eases the pain. Several studies show that women suffer less from menstrual pain and cramps when they go for a work-out. Whether this is a psychological or physical effect is a topic of debate. Dutch former professional cyclist Leontien van Moorsel said she actually prefers to menstruate during an important match, because her pain threshold is higher.

Most professional athletes, however, complain about the negative impact of their menstruation. Tennis player Heather Lawson blamed her loss in the first round of the Australian Open in 2015 to ‘women’s issues’. Another tennis player, Tara Moore, acknowledged this and said she hoped her monthly periods didn’t occur when she had a big tournament. Paula Radcliffe, a runner who holds the world record in marathons, told she specifically made sure she wasn’t menstruating during an important race.

It can deregulate your cycle

A lot of professional athletes are bothered by menstruation and take the contraceptive pill to regulate it. Or they don’t get their period at all because of intensive training. The fat percentage of athletes and ballet dancers is low, which stops the menstruation. Also, during a training the hormone endorphin is produced, which confuses the pituitary, the part of your brain that regulates hormones. Too much sport can have serious consequences for the menstrual cycle. Besides: the blood loss decreases the iron in your blood, which could make you feel weak and dizzy. Not the best moment for a work-out.

So, what to do?

Should you work out during your menstruation or not? Of course, the only correct answer is: it’s your decision. Exercise is healthy, also when you’re menstruating, but you should only do it when you feel well. Suffering from a little dip? Get over it, go for a run or a swim. But don’t overdo it. Just some stretching can alleviate the pain, or a walk with the dog. That stimulates the production of endorphin, a natural painkiller, and limits the production of prostaglandins, that causes the contractions of the uterus. If necessary, take some precautionary measures: leave the white yoga pants at home and pick the darker one to cover up potential stains. Wear a good bra to support your sensitive breasts. Do you really feel too tired? Listen to your body. Because one organ is already working out: your uterus.